Over de auteur: Kes van Ommen
Wat zijn cookies en hoe werken ze eigenlijk? Cookies lijken een sinistere reputatie te hebben gekregen. Begrijpelijk, gezien de angst voor inbreuk op privacy en het idee van ongewenste bestanden die stiekem op je computer belanden. De technische aspecten ervan maken het er niet eenvoudiger op, waardoor duidelijkheid vaak ver te zoeken is. De media lijken vooral te focussen op de negatieve kanten van cookies, terwijl de meeste mensen eigenlijk niet weten wat ze precies zijn. Dus laten we eens de diepte ingaan: wat is de werkelijke functie? Hoe zit het met je privacy en veiligheid? En wat betekent het nu eigenlijk nu de laatste cookies anno 2024 verdwijnen? Laten we een einde maken aan alle onduidelijkheid rondom dit onderwerp.
Wat zijn cookies?
Cookies zijn als kleine tekstbestandjes die elk gekoppeld zijn aan een unieke internetgebruiker. Binnen de verschillende soorten cookies worden gegevens opgeslagen en gecombineerd, resulterend in een digitaal profiel. Dit profiel is van onschatbare waarde voor onder andere websitebeheerders en online marketeers. Dankzij de informatie die ze bij zich dragen, dragen ze bij aan een verbeterde en meer gebruiksvriendelijke internetervaring.
Welke soorten cookies zijn er?
Er zijn diverse soorten cookies, grofweg onderverdeeld in drie hoofdcategorieën:
- Analytische cookies: hierin staan de statistieken van jouw internetgedrag zoals we kennen van Google Analytics.
- Functionele cookies: hierin staan bijvoorbeeld jouw producten in de winkelwagen van een webshop of jouw aanmelding op Facebook die actief blijft.
- Tracking cookies: hierin staat alle informatie waarmee jouw profiel wordt gevormd waarna je gerichte advertenties te zien krijgt.
Tracking cookies bevatten persoonlijke informatie, waardoor ze inbreuk maken op de privacy van internetgebruikers. Dit heeft geleid tot zorgen onder veel mensen, wat uiteindelijk resulteerde in de invoering van de cookiewet in 2012. Hier zal ik later op terugkomen.
Naast de Analytische cookies, de functionele cookies en de tracking cookies, kunnen cookies ook worden onderverdeeld in first-party cookies en third-party cookies.
Wat zijn First-party cookies?
First-party cookies worden ingesteld door de website die de gebruiker bezoekt. Ze worden gebruikt om informatie te verzamelen over de manier waarop de gebruiker de website gebruikt, zoals voorkeuren, taalinstellingen, enzovoort. Ze worden vaak gebruikt om de gebruikerservaring te verbeteren door de website aan te passen aan de individuele voorkeuren van de gebruiker. First-party cookies zijn doorgaans minder controversieel dan third-party cookies, omdat ze direct door de bezochte website worden geplaatst en worden gebruikt voor legitieme doeleinden, zoals het verbeteren van de functionaliteit van de website.
Wat zijn third-party cookies?
Third-party cookies worden ingesteld door een andere partij dan de website die de gebruiker op dat moment bezoekt. Ze worden onder andere gebruikt door advertentienetwerken, Social Media platformen of analysetools van derden om het gedrag van gebruikers over verschillende websites te volgen en te analyseren. Hierdoor kunnen adverteerders en andere derde partijen gebruikersprofielen opbouwen en gerichte advertenties tonen op basis van de interesses en het gedrag van de gebruiker. Third-party cookies hebben vaak betrekking op online advertenties en kunnen als controversieel worden beschouwd vanwege privacykwesties, aangezien gebruikers mogelijk niet altijd op de hoogte zijn van welke partijen hun gegevens verzamelen en hoe deze worden gebruikt.
Hoe werken cookies?
Bij bezoek aan een website stuurt de server een cookie naar je browser die deze opslaat op jouw computer. In deze cookie worden allerlei gegevens opgeslagen tijdens het bezoek aan de site. Als je de website weer bezoekt, wordt de cookie teruggezonden. De server leest de cookie uit en weet nu wie je bent. De website past zich vervolgens aan.
Welke informatie staan er in de cookies?
Welke gegevens worden er in de cookies opgeslagen? Duidelijke informatie hierover is haast niet te vinden. Hieronder geef ik een paar voorbeelden:
- Basisinformatie: Naam, geslacht, leeftijd, relatie, opleidingsniveau en gezinsinkomen.
- Locatie: Uit welk land je komt, waar je werkt en waar je woont.
- Technologie: Welk apparaat gebruikt u, welke browser en wat is de schermresolutie?
- Interesses: Van welke soort films houdt u? Hou je van motoren, of juist van SUV’s?
- Zakelijke interesses: In welke branche liggen de interesses en wat is de genoten opleiding?
- Levensstijl en hobby’s: Ben je een familiemens? Of een natuurliefhebber? Ga je weleens naar het theater?
- Internetgedrag: Ben je een koopjesjager of zoek je juist luxeproducten?
- Wat je wilt kopen: Naar welke product of dienst ben je de laatste tijd veel naar op zoek?
- Wat je hebt gekocht: Wat heb je waarschijnlijk recent online gekocht?
Met deze gegevens wordt het hiervoor besproken digitale profiel van jou gemaakt. De invulling op de vraag “Wat zijn cookies? zal nu waarschijnlijk negatief zijn want waarschijnlijk wist je niet dat cookies zoveel informatie over jou bevatte. Maak je vooral niet druk. Het gaat erom hoe de informatie wordt gebruikt.
Hoe wordt de informatie uit cookies gebruikt?
De informatie in cookies worden door online-marketeers los van elkaar gebruikt. Zo kan een online-marketeer van een Harley Davidson vestiging dankzij de tracking cookie er bijvoorbeeld voor kiezen om Motorfanaten te targeten die Op zoek zijn naar een nieuwe motor. Zie de afbeelding hieronder hoe dat eruit ziet in Google AdWords. Hiernaast zal de online-marketeer ook de leeftijden instellen en alleen een straal van enkele kilometers om de zaak heen targeten.
Nadat de campagne is gelanceerd komen er veel potentiële klanten op de site. Met de gegevens die vervolgens dankzij de analytische cookie beschikbaar komt kan de online-marketeer het gedrag op de website analyseren. Vervolgens kan hij conclusies trekken en de website beter af laten stemmen op de bezoekers. De volgende keer dat de bezoekers terugkeren op de website hoeven ze dankzij de functionele cookies niet meer hun lokale motordealer en zijn aanbod op te zoeken.
De voordelen van cookies
Naar mijn mening zijn cookies alleen een nadeel als je erg op je privacy gesteld bent, de cookie-technologie is in het leven geroepen om internetgebruikers een voordeel op te leveren. Op de privacy na hebben cookies verder alleen maar voordelen. Laat ik je een beeld geven van de voordelen van cookies.
Betere gebruikservaring op websites en webshops
Dankzij de analytische cookie en tools als Google Analytics kunnen online-marketeers het gedrag van bezoekers analyseren. Met deze gegevens worden websites uiteindelijk steeds verder ontwikkeld en op basis gedrag van websitebezoekers geoptimaliseerd. Het gehele internet ontwikkelt zich mede door de data die wordt verkregen middels de analytische cookies.
Meer websites met gratis informatie
Dankzij de cookies kunnen veel websites blijven bestaan en hun informatie gratis blijven aanbieden, omdat ze de relevantie verhogen dankzij de gegevens van de bezoeker. Door de hogere relevantie leveren de advertenties meer inkomsten op. Als we Adblockers gaan gebruiken en/of de privacywetgeving het gebruik ervan gaat hinderen, zullen websites noodgedwongen betaalde diensten moeten gaan leveren of de werkzaamheden staken. Het is een van de redenen dat bijdraagt aan het feit dat je op veel websites tegenwoordig een abonnement moet hebben om alle content te kunnen zien of gebruik kunt maken van alle functies.
Sneller en eenvoudiger internetten
Een ander voordeel waar de functionele cookie verantwoordelijk voor is, is dat websites zich aan jou aanpassen. Hierin worden logingegevens, aanmeldingen en instellingen onthouden. Zonder deze cookie zou je bij elk bezoek aan Facebook opnieuw in moeten loggen en zou je winkelmand in webshops constant weer leeg zijn als je af wilt gaan rekenen.
Betere online campagnes
Een veelbesproken onderwerp van vooral de Tracking cookies zijn de advertenties. Webshops zitten achtervolgen je met banners en je ziet constant advertenties die zich aanpassen op basis van wat je doet, waar je over spreekt en zoekt. Zie hieronder een goede inhakende advertentie van PostNL die ik kreeg op nu.nl nadat ik op Drukwerkdeal was geweest voor kerstkaarten.
Doordat je producten en diensten wordt aangeboden op basis van je interesses, zorgt de tracking cookie ervoor dat je niet constant irrelevante advertenties te zien krijgt. Door deze verhoogde relevantie leveren de advertenties voor zowel de adverteerder als de uitgever meer op.
De cookiebanner is verplicht
Omdat cookies internetgedrag koppelt aan persoonsgegevens en bezoekers niet wisten dat ze werden gevolgd is in 2012 de cookiewet ontstaan. Een succes was het niet, bijna elke website maakt er gebruik van en moest er toestemming voor gaan vragen aan de bezoekers. De ongekend aantal vervelende Pop-ups verslechterde de internetervaring enorm. En vanwege het aantal websites kon de overheid de cookiewet niet handhaven met als gevolg dat de cookiewet drie jaar later werd aangepast. Sinds 2015 moeten bezoekers alleen nog toestemming geven voor commerciële cookies die bezoekers traceren en niet voor analytische en functionele cookies.
De Europese cookiewet als onderdeel van AVG en GDPR
De Nederlandse cookiewet (11.7A) maakte op 25 mei 2018 plaats voor de Europese cookiewet. De Europese cookiewet werd onderdeel van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), dat we ook wel kennen als de General Data Protection Regulation (GDPR). Doordat veel cookies gegevens verwerken, moeten veel websites aan zowel de cookiewet als de AVG voldoen. Het is sindsdien verplicht om toestemming te vragen, middels een cookiebanner, voor het inzien en opslaan van persoonsgegevens. Dit moet duidelijk in de cookiebanner verwerkt worden en de cookies moeten handelen naar de keuze van de bezoeker.
Third-party cookies verdwijnen definitief, wat nu?
Doordat mensen zich steeds bewuster worden van hun privacy, verdwijnen de third-party cookies langzaam uit het beeld. Ten eerste zijn er de nieuwe wetgevingen in Europa (AVG) en Amerika (California Consumer Privacy Act) die het verbannen ervan in de hand werken. Daarnaast hebben de browsers Firefox en Safari third-party cookies al geblokkeerd en gaat ook Google Chrome als laatst overstag. In 2025 is het dan eindelijk zover. De laatste Third-party cookies zullen uitgefaseerd worden uit Google Chrome. Door een combinatie van verschillende technieken kan je ervoor zorgen dat de conversietracking en daarmee je online campagnes goed zullen blijven presteren. Een aantal van deze technieken, die hebben we toegelicht in ons uitgebreide artikel over conversies, zijn;
- Conversion API
- Conversion Linker
- Enhanced Conversions
- Google Consent Mode
- Offline Conversion Tracking
- Serverside-tracking
Door de techniek op orde te hebben zal je data alsnog redelijk compleet zijn. De gaten worden opgevuld door slimme workarounds, van Behavourial Modeling door Machine Learning tot Cookieless Pings en Hashed Datamatching. Een mond vol, maar eenvoudig is het allemaal niet. Schakel daarom bij voorkeur een specialist in. Sommige technieken worden verplicht en wanneer niet juist geïmplementeerd zullen functies, campagnes of zelfs accounts worden stopgezet.
Weet welke cookies jouw website plaatst
Het identificeren van de cookies die jouw website gebruikt is essentieel om te voldoen aan privacywetgeving zoals de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en de ePrivacy-richtlijn. Deze wetten vereisen dat je transparant bent over het verzamelen van gegevens en dat je toestemming verkrijgt van gebruikers voor het plaatsen van bepaalde cookies. Door te weten welke cookies actief zijn, kun je een correct en volledig cookiebeleid opstellen en passende maatregelen nemen om de privacy van je bezoekers te waarborgen.
Zo controleer je welke cookies je website plaatst
Je kunt handmatig controleren welke cookies jouw website plaatst door gebruik te maken van de ontwikkelaarstools in je webbrowser. In Google Chrome open je deze tools door op de drie puntjes rechtsboven te klikken, vervolgens ‘Meer hulpprogramma’s’ te selecteren en dan ‘Hulpprogramma’s voor ontwikkelaars’. Ga naar het tabblad ‘Toepassing’ (Application) en klik op ‘Cookies’ onder het kopje ‘Opslag’ (Storage). Hier zie je een lijst van alle cookies die door de website zijn geplaatst. In Mozilla Firefox open je de ontwikkelaarstools via het menu, kies je ‘Webontwikkelaar’ en vervolgens ‘Opslag’. Onder het kopje ‘Cookies’ zie je de cookies die actief zijn op de site. Het is aan te raden om eerst je cache en cookies te wissen voordat je deze controle uitvoert, om een nauwkeurig overzicht te krijgen van de cookies die tijdens je sessie worden geplaatst.
Automatische cookiescans door tools als CookieYes
Er zijn verschillende tools beschikbaar die automatisch een scan van je website uitvoeren om te detecteren welke cookies worden gebruikt. Een voorbeeld is CookieYes. CookieYes is een officiële CMP (Consent Management Platform) van Google. Door je website-URL in te voeren, genereert deze tool een overzicht van de diensten en scripts die op je site draaien, inclusief de bijbehorende cookies. Deze tools helpen je niet alleen bij het identificeren van cookies, maar bieden ook ondersteuning bij het opstellen van een compliant cookiebeleid.
Een cookiebeleid opstellen
Nadat je hebt vastgesteld welke cookies jouw website gebruikt, is het belangrijk om deze informatie te verwerken in een duidelijk en volledig cookiebeleid. Je moet gebruikers informeren over het doel van elke cookie, de duur van de opslag en met wie de gegevens worden gedeeld. Daarnaast dien je een mechanisme te implementeren, de bekende cookiebanners, waarmee gebruikers expliciet toestemming kunnen geven voor het plaatsen van niet-noodzakelijke cookies, zoals tracking- of marketingcookies. CookieYes en soortgelijke tools hebben een cookiebanner ingebouwd. In combinatie met Google Tag Manager kun je al je tracking tags op de gekozen voorkeuren van de gebruiker afstemmen. Dit wordt ook wel Google Consent Mode genoemd.
Heb je nog andere vragen of heb je hulp nodig bij het implementeren van één van de genoemde technieken? Neem gerust contact op met mij via [email protected]
